اين راه فرار متداول هم بسته مىشود . و اگر بگوييم نسيئه در معدود مكروه است ، مراد معدودهايى است كه دقيقاً قابل تقدير نمىباشد مثل ثوب اما مثل اسكناس كه كاملًا مقدّر است مشمول منع است . اما قسم دوم كه ثمن و مثمن دو جنس مختلف باشند . از بعضى روايات ( مثل روايت مورد بحث ) و فتاوى نيز استفاده مىشود منع از نسيئه در اين قسم . و اگر اين قول صحيح باشد شايد وجهش تحرّز از مشابهت به ربا است ( تأمل ) . و اما در قسم اول ، مسلماً نسيئه جايز است و هرگز شباهتى هم به ربا ندارد ، زيرا زياده قيمت در آنجا فقط داخل در گرانفروشى است . ربا در معدود : 9 . عن ابىعبدا لله عليه السلام عن على عليه السلام : انه كسا الناس بالعراق و كان فى الكسوة حلَّة جيدة . قال : فسألها اياه الحسين عليه السلام فأبى . فقال الحسين : انا اعطيك مكانها حلتين . فأبى ، فلميزل يعطيه حتى بلغ خمساً ، فأخذها منه ثم اعطاه الحلة و جعل الحلل فى حجره و قال : لاخذنّ خمسة بواحدة . ( باب 16 ، روايت 6 ) ممكن است اشكال شود كه حله از قبيل معدودهايى است كه به وسيله عدّ تقدير مىشود ، پس حمل معدود در باب ربا بر امورى كه هيچ گونه تقدير نمىشود و فقط به مشاهده معامله مىشود صحيح نيست ( 1 ) . آيا حكومت مىتواند از رعيت ربا بگيرد ؟ : جواب اين است كه در اينجا چون اخذ ربا براى بيتالمال بوده و آن راجع به جميع مسلمين است ، مىتواند صحيح باشد و شايد بتوان همين روايت را دليل دانست بر جواز ربا براى حكومت .

--> ( 1 ) . مىگويم [ مقرّر ] : بعيد نيست كه اين حله با ساير حله ها از جهت جنس تفاوت داشته است ، و اگر بگوييم در جنس تفاوت نداشته است اختلاف در وصف به صريح روايت مسلَّم است و مىتوان آن را دليل گرفت كه تفاضل با اختلاف وصف در معامله نقد جايز است .